Thinking Fast and Slow
36,500 Ks
စဉ်းစားရတာကလွယ်တယ်ဆိုရင် ဆုံးဖြတ်ချက်ချဖိုဘာကြောင့်ခက်သလဲ ?
ကိစ္စတစ်ခု၊ အခက်အခဲတစ်ခုကိုဖြေရှင်းဖိုကြိုးစားတိုင်း သင့်ဦးနှောက်ကဘယ်လိုအလုပ်လုပ်သလဲဆိုတာကိုတွေးမိဖူးပါသလား ?
သင်ဟာ
အလွယ်တကူ အဖြေတွေကိုစဉ်းစားနိုင်ပြီး လျင်လျင်မြန်မြန် ဆုံးဖြတ်ချက်ချတတ်သူလား ?
စေ့စေ့စပ်စပ် တွေးခေါ်ပြီးသေချာတဲ့အဖြေကိုခန့်မှန်းနိုင်တော့မှ ဆုံးဖြတ်ချက်ကို အေးအေးဆေးဆေးချတတ်သူလား ?
ဒါမှမဟုတ် အတွေးတွေများပြီးဘယ်ဟာကအကောင်းဆုံးလဲဆိုတာကို ရှာတွေ့ဖိုတွေဝေနေတတ်သလား ?
ကျွန်တော်တို မှာရှိနေတဲ့ ခံယူချက်တွေနဲ့ ဘက်လိုက်တွေးခေါ်မှုတွေဟာ နေ့စဉ်ဘ၀ကို ဘယ်လိုထိန်းကျောင်းသလဲ ? ဆုံးဖြတ်ချက်တွေနဲ့ စဉ်းစားတဲ့ Pattern တွေဟာ ဘာကြောင့်ကွဲပြားခြားနားကြတာလဲ ?
Daniel Kahneman ရဲ့ “Thinking Fast and Slow” မှာ ကျွန်တော်တိုဦးနှောက်ရဲ့ System 1: Fast, Intutive ဖြစ်တဲ့ Emotional Thinking နဲ့ System 2: Slow, deliberate ဖြစ်တဲ့ Logical Thinking System နှစ်ခု ကကျွန်တော်တိုရဲ့ နေ့စဉ်ဘ၀ကို ဘယ်လိုကိုင်တွယ်မောင်းနှင်သလဲဆိုတာကို အသေးစိတ်ကျကျ ရှင်းပြထားပါတယ်။
သင် သိတဲ့လူတွေရဲ့စိတ်သဘောထားနဲ့ Psychology ကို အဆင့်မြှင့်တင်ဖိုအတွက် ဒီစာအုပ်ထဲက သင်ခန်းစာအချိုကို ရှင်းပြထားပါတယ်၊
Lesson 1: Recognize Cognitive Biases
“ငါပြောသလိုလုပ် ငါလုပ်သလိုမလုပ်နဲ့” ဆိုတဲ့ စကားဟာ ဟာသ မဟုတ်ပါဘူး။ ကျွန်တော်တိုမှာ ရှိတဲ့ Cognitive Bias နဲ့ Cognitive Dissidence တွေဟာ ကျွန်တော်တို စိတ်ထဲကလက်ခံထားတဲ့အရာတွေနဲ့ အပြင်မှာ လုပ်တဲ့အရာတွေကို ထပ်တူကျမှုဖိုခက်ခဲအောင်လုပ်ထားတတ်ပါတယ်။ အထူးသဖြင့် ကျွန်တော်တိုရဲ့ Behavior တွေနဲ့ Belief တွေဟာ မတူညီခဲ့ရင် (ဒါမှမဟုတ်) နှစ်ခု သုံးခုဖြစ်နေခဲ့ရင် ဒါတွေကို မြင်ရတတ်ပါတယ်။
Lesson 2: Understand the Power of Framing
ကိုယ်ကိုယ်ကိုဘောင်ခတ်မှုကိုနားလည်ပါ။ အမြဲတမ်းကျွန်တော်တိုဟာ Comfortable ဖြစ်တဲ့ လှောင်အိမ်လေးထဲမှာနေရတာကိုကြိုက်တတ်ကြပြီး အခြားသူတွေကိုလည်း မိမိရဲ့ Comfort Zone လေးကိုနားလည်မှုပေးဖို မသိမသာ ကြိုးစားတတ်ကြပါတယ်။ ကိုယ့်ရဲ့ Comfort Zone ကို ကိုယ်တိုင်သိပြီး ပြောင်းလဲပါ။
Lesson 3: Embrace Probabilistic Thinking
Positive Thinking မဟုတ်ပါဘူး , Probabilistic Thinking လိုခေါ်တဲ့ အခြေအနေနဲ့ အချိန်အခါပေါ်မှာမူတည်ပြီး ဖြစ်နိုင်ခြေအများဆုံးရှိတဲ့ အတွေးကိုအသုံးချတာပါ။ ဥပမာ အပြင်သွားရင် ထီးယူသွားသင့်လား ဆိုတဲ့အတွေးတစ်ခုကို Positive Thinking က “မိုးမရွာပါဘူး ရွာရင်လည်းအေးဆေး စောင့်ရုံပဲ” လိုတွေးတဲ့အချိန်မှာ Probabilistic Thinking က “မိုးလေဝသအခြေအနေကဘယ်လိုလဲ ?, တိမ်တွေထူထပ်နေသလား ?” စတဲ့ information တွေနဲ့ decision making ကို ကူညီပေးပါတယ်၊
Lesson 4: Beware of Overconfidence
ယုံကြည်မှုမလွန်ကဲပါနဲ့ ။ ကျွန်တော်တိုရဲ့ Emotional Thinking ( System 1 which thinks fast ) ကအကောင်းမြင်စိတ်လွန်ကဲပြီး ကျွန်တော်တိုရဲ့ ego ကိုမြှင့်တင်ပေးတတ်ပါတယ်။ ဒါဟာ အချိုသောအခက်အခဲတွေကို ကျော်လွှားတဲ့နေရာမှာ အဆင်ပြေစေပေမယ့် လွန်ကဲတဲ့အချိန်မှာ ကျွန်တော်တို ခံစားဖိုခက်ခဲတဲ့ အမှားတွေကို လုပ်မိတတ်ပါတယ်။ ဒါမျိုးတွေကို ရှောင်ရှားဖို Logical Thinking ( System 2 which thinks slow ) ကို လိုအပ်ရင်လိုအပ်သလိုကျွန်တော်တိုအစားထိုးအသုံးချ တတ်ရပါမယ်။
Lesson 5: Differentiate Between Experience and Memory
အတွေ့အကြုံနဲ့ မှတ်ဉာဏ်ကို ခွဲခြားသိပါ။ အတွေ့အကြုံဟာ ( System 2 ) ဖြစ်ပြီး မှတ်ဉာဏ် က ( System 1 ) ဖြစ်ပါတယ်။
ဒါကိုဘယ်လိုသိသလဲ ?
ဥပမာ ခရီးသွားခဲ့တဲ့အတွေ့အကြုံကိုပြန်ပြောပြတဲ့ အချိန်တွေမှာ ကျွန်တော်တို ရဲ့ မှတ်ဉာဏ် (Emotional thinking) က အလုပ်လုပ်ပြီး ဒီခရီးမှာ ကြုံတွေ့ရတဲ့ ပျော်ရွှင်မှုတွေ စွန့်စားမှုတွေအကြောင်း အားရပါးရပြန်ပြောတတ်ကြပါတယ်။ နောက်ထပ်ခရီးတစ်ခုကိုစီစဉ်ဖိုလုပ်တဲ့အချိန်မှာကျတော့ အတွေ့အကြုံ (logical Thinking) က အလုပ်လုပ်ပြီး အရင်ခရီးထွက်တုန်းက ဖြစ်ခဲ့တဲ့ Error တွေ ၊ နားလည်မှုလွဲတာတွေမဖြစ်အောင် ကြိုတင်စီစဉ်မှုတွေကို အစီအစဉ်ချပြီးအကောင်အထည်ဖော်ဖိုလုပ်ဆောင်ပါတယ်။
အတွေးစိတ်ကိုထိန်းချုပ်ရတာ ကျွန်တော်တို ကားမောင်းသလိုပါပဲ။
Auto Gear ကမောင်းရတာသက်သာပေမယ့် Manual Gear မှာ ကျွန်တော်တို ပိုပြီး Control ရပါတယ်
Emotional Intelligence (EQ) ကို upgrade လုပ်တဲ့နေရာမှာ ဒီ System နှစ်ခုကို ထိရောက်စွာအသုံးချနိုင်ပြီး ပိုကောင်းတဲ့အောင်မြင်မှုကိုရရှိနိုင်ဖို သော့ချက်ကို Daniel Kahneman ရဲ့ “Thinking Fast and Slow” မှာ ကိုယ်တိုင်ရှာဖွေလိုက်ပါ။







Reviews
There are no reviews yet.